استشهاد كرده و فرمود : امير مؤمنان عليه السلام اين مطلب را مكرّر مىفرمود : خون مرد مسلمان نبايد پايمال شود و از بين برود ؛ براى حفظ ارزش خون مسلمان ، شهادت زنان در باب قتل پذيرفته است . ظاهر روايت اين است كه شهادت در غير قتل پذيرفته نيست . كلمه‌ى « الحدود » جمع محلّى به « ال » و مفيد عموم است . اگر كسى منكر عموميّت جمع محلّى به الف و لام باشد ، لااقلّ اين كلام اطلاق دارد و لازمه‌ى عموم يا اطلاق ، عدم اعتبار شهادت زنان در باب لواط است . 2 - وبإسناده عن أبي القاسم بن قولويه ، عن أبيه ، عن سعد بن عبداللَّه ، عن أحمد بن أبي عبداللَّه البرقي ، عن أبيه ، عن غياث بن إبراهيم ، عن جعفر بن محمّد ، عن أبيه ، عن عليّ عليه السلام ، قال : لا تجوز شهادة النّساء في الحدود ولا في القود . « 1 » فقه الحديث : امير مؤمنان عليه السلام فرمود : شهادت زنان در حدود و قصاص معتبر نيست . در اين روايت نيز حدود جمع است ؛ پس يا دلالت بر عموم دارد و يا لااقلّ مطلق است . - « قود » به معناى قصاص است - ؛ مىفرمايد : در قصاص ، شهادت زنان معتبر نيست . مقصود قتلى است كه موجب قصاص شود ؛ زيرا ، « قود » از محرّمات نيست كه به شهادت نياز باشد ؛ در حقيقت ، روايت مىگويد : قتل دو نوع است : يك نوع آن سبب ثبوت ديه مىشود ؛ در اين نوع ، شهادت زنان پذيرفته است . و بر نوع ديگرش ، قصاص مترتّب است كه در آن شهادتشان پذيرفته نيست . يعنى اين روايت ، مقيِّد روايت قبل است . 3 - وعنه ، عن عبيداللَّه بن المفضّل ، عن محمّد بن هلال ، عن محمّد بن محمّد بن الأشعث ، عن موسى بن إسماعيل بن جعفر ، عن أبيه ، عن آبائه ، عن عليّ عليه السلام ، قال : لا تجوز شهادة النّساء في الحدود ولا قود . « 2 » فقه الحديث : دلالت اين روايت مانند حديث قبل است ؛ ليكن تعبير « ولا قود » لطيف و

--> ( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 264 ، باب 24 از ابواب شهادات ، ح 29 . ( 2 ) . همان ، ح 30 .